Een korte schets van Toscane


Toscane is over de hele wereld beroemd om zijn kunst, geschiedenis en prachtige landschap. Het verleden en heden gaan hier op een opmerkelijke manier samen, want de bevolking is trots op zijn erfgoed. Onafhankelijk en strijdlustig hebben ze eeuwenlang hun omgeving en tradities weten te bewaren. Hierin schuilt voor een groot deel de aantrekkingskracht die Toscane heeft op bezoekers.

De bevolking van Toscane is zich bewust van zijn afkomst die teruggaat tot de Etrusken. Deze erfenis heeft ook politieke betekenis. Toscane geniet nog steeds een soort basisdemocratie waarbij referenda worden gehouden over bijvoorbeeld de vraag of het autoverkeer moet worden geweerd uit het centrum van Florence (wat ons betreft eerder die brommuskieten, zoals vespa's e.d.) Florentijnen zijn echter ook bereid om het recht in eigen hand te nemen, zoals in 1990 toen ze tegen de politie vochten om de sluiting van de San Lorenzo-markt te voorkomen. Toscanen hebben ook een afkeer van de regering in Rome en zijn bureaucratie. Veel mensen willen terug naar de autonomie die ze genoten voordat Italië in 1870 een eenheid werd. dit is nog verscherpt door de onthullingen over de geïnstitutionaliseerde corruptie in Italië.

De Toscaanse liefde voor de eigen haard heeft geleid tot een strek campanilismo: provincialisme dat wordt bepaald door het geluid van de plaatselijke kerkklok. Sociaal-antropolgen beschouwen dit als een overblijfsel van de middeleeuwse stedenstrijd. dit is te zien bij veel Toscaanse festivals, die worden geïnspireerd door een serieuze rivaliteit tussen de verschillende stadswijken (bijv. de Palio in Sienna).

Tot in de jaren vijftig steunde de regio nog op een feodaal systeem, de mezzadria, waarbij boeren die zonder betaling op het land werkten een deel van de oogst kregen als beloning. Hoewel landbouwproducten nog steeds een belangrijk ingrediënt zijn van de Toscaanse economie, is nog maar 20% van de Toscanen werkzaam in de landbouw. Oude gewoonten zijn echter niet weg te denken: de siësta wordt nog steeds in acht genomen, zodat in de middag bijna alles een paar uur gesloten is. Iedereen die slim genoeg is zal dat voorbeeld snel overnemen. In juli en augustus is het 'smiddags gewoon te warm om het gebruikelijke tempo vol te houden.

Na een explosie van activiteit aan het begin van de dag, zinken de meeste Toscaanse steden terug in een meer bezadigd tempo. Binnen de stadsmuren is nieuwbouw veelal verboden, zodat bijna iedereen die naar school of naar zijn werk moet, de bus of de auto neemt naar de buitenwijken. De oude stadskernen zijn dan het domein van de bezoeker. Het merendeel van de steden zijn echter geen openluchtmusea, er worden voldoende mogelijkheden geschapen voor bedrijven en instellingen om zich daar te vestigen, mits ze de oude bouwstijl maar intact laten.

Glas, marmer en motorfietsen behoren tot de belangrijkste industrieproducten van Toscane en de olijfolie en wijn uit Toscane (bijv. Chianti) worden over de hele wereld geëxporteerd.

Toscane is rijk aan historische monumenten. Veel stadjes in de regio hebben nog Etruskische muren en binnen die muren palazzi uit de Middeleeuwen en de Renaissance, stadhuizen die getuigen van idealen van democratie en zelfbestuur en kerken gebouwd op de ruines van oude tempels. Op het platteland vindt men nog kastelen en versterkte dorpen, symbolen van het geweld en de plaatselijk conflicten die Toscane tijdens de Middeleeuwen verscheurden. Een goed voorbeeld hiervan is San Gimignano, met zijn verdedigingstorens.

Enkele van de indrukwekkende kastelen, zoals de Fortezza Medicea in Arezzo, dragen de naam van de Medici's. hun familiewapen dat overal in Toscane voorkomt, herinnert aan de rol die zij speelden in de geschiedenis van de regio. zij stonden aan de wieg van zowel het humanisme als de Renaissance en later, toen ze groothertogen van Toscane waren beschermden ze vooraanstaande geleerden als Galileo. Toscane heeft ook een rol gespeeld in bredere gebeurtenissen: Napoleon werd verbannen naar Elba, en Florence was enige tijd de hoofdstad van het pas verenigde Italië.

De kunstschatten van Florence hebben veel te lijden gehad door bombardementen tijdens WOII en de overstromingen van 1966. De restauratieprojecten die zijn ondernomen, hebben echter het wetenschappelijk onderzoek gestimuleerd. Op deze manier blijft de artistieke erfenis van Toscane het hedendaagse bestaan inspireren.